EN

Хөдөө аж ахуйн газар

2.1.1.  Хөдөө аж ахуйн газар

Хөдөө аж ахуйн газар 113980.0 мянган га буюу нийт нутаг дэвсгэрийн 72.9 хувийг эзэлж байна.

Хөдөө аж ахуйн газарт бэлчээрийн газар 109584.6 мянган га буюу 96.1 хувь, хадлангийн газар 1708.8 мянган га буюу 1.5 хувь, тариалангийн газар 1126.2 мянган га буюу 1.0 хувь, атаршсан газар 211.6 мянган га буюу 0.2 хувь, хөдөө аж ахуйн барилга, байгууламжийн дэвсгэр газар 88.9 мянган га буюу 0.1 хувь, хөдөө аж ахуйн хэрэгцээнд тохиромжгүй газар 1259.9  мянган га буюу 1.1 хувийг тус тус эзэлж байна.

Зураг 2.1.1.1: Хөдөө аж ахуйн газрын эзлэх хувь

  Хүснэгт 2.1.1.1: Хөдөө аж ахуйн газрын өөрчлөлт /мян.га/

Газрын нэгдмэл сангийн ангилал

2020

2021

Өөрчлөлт  /мян га/

I

Хөдөө аж ахуйн газар

114041.8

113980.0

-61.8

1

Бэлчээрийн газар

109645.6

109584.6

-61.0

2

Хадлангийн талбай

1708.4

1708.8

0.4

3

Тариалангийн газар

1127.5

1126.2

-1.3

4

Атаршсан газар

211.5

211.6

0.1

5

ХАА-н барилга, байгууламжийн дэвсгэр газар

87.7

88.9

1.2

6

ХАА-н хэрэгцээнд тохиромжгүй газар

1261.1

1259.9

-1.2

 

Бэлчээрийн газар

     Бэлчээрийн газар нь 2020 оны тайлангийн дүнтэй харьцуулахад 61.0 мянган га-аар хасагдсан байна. Энэ нь Баян-Өлгий, Говь-Алтай, Дорнод, Дорноговь, Дундговь, Өмнөговь, Сүхбаатар, Сэлэнгэ аймгуудад уурхайн газар шинээр ашиглалтад орсон,  мөн зам, шугам сүлжээний газар нэмэгдэж бүртгэгдсэн зэрэгтэй холбоотойгоор бэлчээрийн газар хасагдсан байна.

Хадлангийн газар

      Хадлангийн газар нийтдээ 0.4 мянган га-гаар нэмэгдсэн байгаа нь Говь-Алтай, Увс, Ховд аймгуудад хадлангийн газрыг иргэн, аж ахуйн нэгж, байгууллагад газар эзэмшүүлсэнтэй холбоотойгоор хадлангийн газар нэмэгдсэн байна.

Тариалангийн газар

      Тариалангийн газар нь 2020 оны тайлангийн дүнтэй харьцуулахад 1.3 га-гаар хасагдсан байна. Тариалангийн газрын хувьд Дорнод аймагт ихээхэн өөрчлөлт гарсан бөгөөд энэ нь тус аймгийн Халхгол суманд газар тариалангийн зориулалтаар газар эзэмшигч 1 аж ахуйн нэгжийн газарт кадастрын хэмжилт, зураглал хийснийг үндэслэн газрын хэмжээнд өөрчлөлт орсноор 3119.44 га газар тариалангийн газраас бэлчээрт шилжсэн, мөн тухайн аймгийн Чулуунхороот, Баянтүмэн сумдад тус бүр 2000 га, нийт 4000 га газрыг эзэмших эрхийг хүчингүй болгосноос тариалангийн газар хасагдсан байна. Бусад ихэнх аймгуудад атаршсан газраас тариалангийн газарт эргүүлэн  ашигласнаар Улсын хэмжээнд тариалангийн газар нэмэгдэж бүртгэгдсэн байна /Хүснэгт 2.1.1.2/.

       Хүснэгт 2.1.1.2: Тариалангийн газрын өөрчлөлт /аймгаар/

Аймгийн нэр

2020

2021

Зөрүү

1

Архангай

29566.1

29838.1

272.0

2

Баянхонгор

2159.7

2214.1

54.4

3

Баян-Өлгий

2662.0

2714.9

53.0

4

Булган

89579.8

90142.1

562.2

5

Говь-Алтай

5207.4

5604.8

397.4

6

Говьсүмбэр

362.0

352.0

-10.0

7

Дархан-Уул

34261.3

34278.7

17.4

8

Дорноговь

581.2

704.3

123.1

9

Дорнод

102723.7

95698.3

-7025.3

10

Дундговь

703.2

806.6

103.3

11

Завхан

18820.7

19078.5

257.8

12

Орхон

5112.9

5113.6

0.7

13

Өвөрхангай

25577.4

26205.5

628.1

14

Өмнөговь

684.9

720.8

35.9

15

Сүхбаатар

17225.3

17239.8

14.5

16

Сэлэнгэ

316665.5

316813.6

148.2

17

Төв

262701.2

263569.2

868.0

18

Увс

81135.5

81868.6

733.2

19

Ховд

10636.8

11104.5

467.6

20

Хөвсгөл

32838.4

33388.0

549.6

21

Хэнтий

80197.9

80708.3

510.4

22

Нийслэл

8136.7

8005.0

-131.7

Нийт дүн

1127539.7

1126169.5

-1370.2

 

Тайлангийн 2020 оны дүнтэй харьцуулахад тариалангийн газар хамгийн их нэмэгдсэн нь Төв  аймагт 868.0 га, Увс аймагт 733.0 га, Өвөрхангай аймагт 628.1 га, Булган аймагт 562.2 га, Ховд аймагт 549.6 га байна. Эдгээр аймгуудын ихэнхэд нь Газар зохион байгуулалтын төлөвлөгөөнд тусгагдсаны дагуу атаршсан талбайг эргүүлэн үр тариа, төмс, хүнсний ногоо, жимс жимсгэнэ, таримал ургамал тариалах зориулалтаар иргэн, аж ахуйн нэгж, байгууллагуудад шинээр эзэмшүүлсэнтэй холбоотойгоор гарсан өөрчлөлт юм.

            Тариалангийн газрын зориулалтаар 1990 оноос хойшхи хугацаанд ашиглагдаж буй талбайн Улсын хэмжээний дүнг дараах зурагт үзүүлэв /Зураг 2.1.1.2/.

Зураг 2.1.1.2: Тариалангийн газрын өөрчлөлт /мян.га/

 

Хөдөө аж ахуйн барилга байгууламжийн дэвсгэр газар

            Хөдөө аж ахуйн барилга байгууламжийн дэвсгэр газар Улсын хэмжээнд нийтдээ 1.2 мянган га-гаар нэмэгдсэн дүнтэй байна.

Нийт 20 аймгийн хэмжээнд хөдөө аж ахуйн барилга байгууламжийн дэвсгэр газар тодорхой хэмжээгээр нэмэгдсэн нь иргэн, аж ахуйн нэгж, байгууллагад хөдөө аж ахуйн барилга байгууламж болон малчдын өвөлжөө, хаваржааны газар олголт хийгдсэн, шинээр бүртгэл хийгдсэнтэй холбоотой байна.

Нийслэл Улаанбаатар хотод хөдөө аж ахуйн барилга байгууламжийн дэвсгэр газар 191.5 га-гаар, Завхан аймагт 241.3 га-гаар хасагдсанаар бүртгэгдсэн байна.

Хөдөө аж ахуйн хэрэгцээнд тохиромжгүй газар 1.3 мянган га-гаар хасагдсан нь Баян-Өлгий аймагт 2020 онд хөдөө аж ахуйн үйлдвэрлэлийн зориулалтаар олгогдсон газрыг хөдөө аж ахуйн хэрэгцээнд тохиромжгүй газарт бүртгэсэн байсныг залруулан тухайн ангиллаас хасч, хөдөө аж ахуйн үйлдвэрлэлийн хэрэгцээнд зориулсан бусад газрын ангилал руу шилжүүлэн бүртгэгдсэнтэй холбогдон гарсан өөрчлөлт байна.

Дээш буцах